Tiết 1
SỰ RA ĐỜI TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG Ở THÁI NGUYÊN VÀ QUÁ
TRÌNH KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN (1936 – 1945)

Giáo viên: Hoàng Thị Thủy - THCS Trần Phú- Phú Bình - Thái Nguyên

C©u hái 1

“ Câu đối này nói về nhân vật lịch sử nào
“Quan Triều hiển thánh thiên thu tại
Động Đạt giáng thần vạn cổ hinh ?
Dương Tự Minh

C©u hái 2
Anh hùng thay ông Lý Bôn,
Tài kiêm văn võ, sức hơn muôn người,
Đánh Tàu đuổi sạch ra ngoài.
Lập nên triều Lý sáu mươi năm liền.

Đáp án: LÍ Bí
Chùa Hương Ấp, thôn Cổ Pháp, xã Tiên Phong,
Phổ Yên, Thái Nguyên (nơi Lý Nam Đế tu hành thời
nhỏ). 

•

Vua Lý Nam Đế tên thật là Lý Bí, là vị hoàng đế đầu tiên của dân tộc ta, người có công to lớn khai sinh ra
nước Vạn Xuân tiền thân của nước Việt Nam ngày nay. Theo tư liệu điền dã thực địa và các thần tích, truyền
thuyết còn lưu giữ, các nhà sử học hàng đầu Việt Nam đã kết luận Lý Bí được sinh ra tại thôn Cổ Pháp, xã
Tiên Phong (Phổ Yên). 

C©u hái 3

Di tích lịch sử núi Văn núi Võ gắn liền với nhân vật lịch
sử nào mà em đã học ?

Đáp án: Lưu Nhân Chú

Lễ hội núi Văn, núi Võ tưởng nhớ anh
hùng Lưu Nhân Chú mùng 4 Tết hàng năm

H. 5. Di tích núi Võ, đồi Quần Ngựa và đền thờ Lưu Nhân Chú

C©u hái 4

Trong cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917 nghĩa
quân Thái Nguyên đặt quốc hiệu Đại Hùng, định quốc kì
nền vàng 5 ngôi sao đỏ với hàng chữ gì?

Nam binh phục quốc

C©u hái 5
Em hãy cho biết các bức ảnh sau thuộc di tích lịch sử, nhân vật lịch sử nào của tình Thái Nguyên ?

0
10
15
14
9
8
7
6
5
4
3
2
1
13
12
11
Start

Tiết 1
SỰ RA ĐỜI TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG Ở THÁI NGUYÊN VÀ QUÁ
TRÌNH KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN (1936 – 1945)

Giáo viên: Hoàng Thị Thủy - THCS Trần Phú- Phú Bình - Thái Nguyên

Chi bộ gồm 4 đảng viên là Đường Nhất Quý, Đường Văn Ngân
Nông Văn Ái, Hoàng Văn Nghiệp

Sự thành lập cơ sỏ Đảng đầu tiên ở Thai Nguyên

Hình 16 - Nơi thành lập cơ sở Đảng đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên
(xã La Bằng, huyện Đại Từ)

Nguồn: Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên – Tập 1- Trang 61

Thiếu tướng Chu Văn Tấn, Chủ tịch
Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp
tại Chiến khu Việt Bắc (2.1951) 
Đầu năm 1937, tổ chức cơ sở đảng đầu tiên của huyện Võ Nhai được thành
lập ở làng Cao, xã Phú Thượng do Chu Văn Tấn phụ trách. Thượng tướng Chu Văn Tấn (19091984), bí danh Tân Hồng, sinh tại tổng Lâu Thượng, châu Võ Nhai, tỉnh Lạng Sơn (nay thuộc xã Phú
Thượng, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên). Ông nguyên là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong Chính phủ
lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, một trong 9 Thiếu tướng đầu tiên được phong năm 1948 và cũng là
một trong 2 Thượng tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. 

Hai đảng viên là Vũ Hưng Và Nguyễn Đình Chiên
Xây dựng tổ công tác cách mạng tại Quán Vuông..
Bảo Cường

La Hiên

Lâu Thượng
Phú Thượng
Tràng Xá

La Bằng
Bình Sơn

Cuối năm 1938 Đ/C Nguyễn
Kha Sơn Văn Nội..trở thánh hạt nhân
Của phong trào huyện PB
Tiên Phong
Đ/C Ngô Hải Long hạt nhân của phong trào
Cách mạng Phổ Yên

Cơ sở cách mạng năm xưa
Tháng 6- 1940, thực dân Pháp chọn khu vực gò đồi ở làng Bá Vân (nay thuộc
xã Bình Sơn) để lập một khu trại giam (gọi là Căng) để giam giữ hơn 200 cán
bộ, chiến sĩ cách mạng. Nơi đây là vùng đất hoang vu hẻo lánh, rừng núi có
nhiều muỗi độc, đất rộng người thưa, trình độ dân trí thấp, được coi là vùng “lam
sơn chướng khí”, rất lý tưởng để những người bị giam giữ ở đây sức cùng lực
kiệt, chết dần chết mòn.
Tuy nhiên, những chiến sĩ cộng sản đã biến lợi thế của kẻ địch thành lợi thế của
mình. Thực hiện chủ trương “Biến nhà tù đế quốc thành trường học Cộng sản”,
tháng 6-1942, các đồng chí đảng viên trong Căng đã tập hợp thành lập chi bộ
Đảng, lúc đầu có 10 đảng viên, sau tăng lên 30 đồng chí. Sau này, Chi bộ đã tổ
chức bí mật tiếp cận với nhân dân địa phương lân cận, tuyên truyền, giác ngộ lý
tưởng cách mạng; đồng thời Chi bộ cũng tìm cách liên lạc và nhận tài liệu, chỉ
thị từ Xứ ủy Bắc Kì. Từ đó, Chi bộ Căng đã xây dựng được nhiều cơ sở cách
mạng bí mật, trong đó đình Bá Vân chính là địa điểm đặt hòm thư bí mật, nơi cất
giữ tài liệu, nhiều hộ dân nơi đây cũng đã trở thành trạm liên lạc giữa Chi bộ với
Xứ ủy.

Nguồn:http://thainguyentourism.vn/vi/du-khach/Khoi-hanh/Ba-Van-ngay-ay-baygio-45.html

Ngôi Nhà ông Ngô Hải Long

“ Sự phát triển tích cực của phong trào cách
mạng ở hai huyện Phú Bình và Phổ Yên là
cơ sở để Trung Ương Đảng và xứ ủy Bắc Kì
chọn vùng này làm An toàn khu 2 (ATK2)”

Nguồn: Lịch sử công tác dân vận Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên 1930-2010
Trang 50

Di tích lịch sử Căng Bá Vân

• Di tích lịch sử Căng Bá Vân
• Di tích thuộc địa phận xã Bình Sơn, thị xã Sông Công là nơi thực
dân Pháp xây dựng thành nhà tù để giam giữ và tra khảo các chiến
sĩ cộng sản. Tại đây, hơn 200 người mà thực dân Pháp coi là
những phần tử cộng sản nguy hiểm từ các tỉnh bị tập trung giam
giữ. Tại nơi đây, những người cộng sản vẫn cho ra đời tờ báo
“Sông Công” phản ánh tình hình sinh hoạt nội bộ, diễn biến tình
hình trong nước và thế giới.
• Tháng 7 năm 1944, chi bộ Căng Bá Vân bí mật họp bàn thực hiện
nghị quyết của Xứ ủy, trong đó có việc  đưa một số đồng chí ra khỏi
Căng, bổ sung cho phong trào cách mạng đang sôi sục ở bên
ngoài. Ngày 21/8/1944, tám đảng viên Đảng cộng sản đã bí mật
vượt Căng an toàn, đó là các đồng chí Trần Kiên, Khoát Hổ, Phạm
Bá Thoan, Hà Kế Tấn, Hoàng Đức Viên, Nguyễn Danh Đích, Nông
Văn Đô, Bùi Văn Hách.
• Sau thất bại này, thực dân Pháp giải tán Căng vào tháng 10 năm
1944 và chuyển số tù nhân còn lại về các nhà tù Sơn La, Nghĩa Lộ.

Bài hát

Nhà tù chợ Chu

TNĐT- Phân khu Nguyễn Huệ thuộc Yên
Lãng, huyện Đại Từ, là cơ quan đầu não
cách mạng của các tỉnh thuộc Khu giải
phóng Việt Bắc. Địa điểm thành lập căn
cứ của phân khu Nguyễn Huệ tại Yên
Lãng đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp
quốc gia năm 1999.

•

•
•

Ngày 10/10/1944, tại gia đình ông Lâm Vạn Đại (dân tộc Sán Chí, xóm Khuôn Nanh, Yên Lãng), Hội nghị cán
bộ về việc chia tách chiến khu Hoàng Hoa Thám được tổ chức. Hội nghị có sự tham gia của 12 cán bộ đảng
viên vượt ngục Chợ Chu, đội Cứu quốc quân và cán bộ ở địa phương, do đồng chí Song Hào và đồng chí
Chu Văn Tấn chủ trì. Sau một thời gian họp bàn, Hội nghị đi đến quyết định chia tách chiến khu Hoàng Hoa
Thám thành 2 chiến khu là Nguyễn Huệ và Quang Trung; đồng thời phân công công tác cho 12 đảng viên
vượt ngục Chợ Chu:
- Phân khu A còn gọi là chiến khu Hoàng Hoa Thám: Địa bàn trải rộng từ tả ngạn sông Cầu sang Võ Nhai,
sang một phần huyện Phú Lương, huyện Đồng Hỷ, huyện Yên Thế, huyện Hữu Lũng, huyện Bắc Sơn. Đồng
chí Chu Văn Tấn làm lãnh đạo chiến khu.
- Phân khu B còn gọi là chiến khu Nguyễn Huệ: Từ hữu ngạn sông Cầu qua núi Chúa, núi Hồng sang Tam
Đảo, hết tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang, huyện Yên Bình của tỉnh Yên Bái, huyện Đoan Hùng của tỉnh
Phú Thọ. Chiến khu Nguyễn Huệ do đồng chí Song Hào là Bí thư Khu ủy. Đồng chí Tạ Xuân Thu và đồng chí
Lê Hiến Mai làm Ủy viên Khu ủy. Đồng chí Song Hào cũng phân công các cán bộ cốt cán về hoạt động ở Sơn
Dương, Đại Từ, Chiêm Hóa, Yên Sơn, phối hợp với cán bộ Cứu quốc quân và cán bộ cốt cán ở địa phương
để củng cố, phát triển cơ sở cách mạng.

2. Lập bảng thống kê các sự kiện về quá trình khởi nghĩa giành chính quyền
ở Thái Nguyên (từ tháng 3 đến tháng 8 - 1945) theo mẫu sau:
STT

Thời gian

Địa điểm khởi
nghĩa

Kết quả

Đêm 25/3/1945 rạng ngày 26/3/1945 lực lượng vũ trang đánh địch
Chợ Chu , chính quyền địch sụp đổ nhân dân lên nắm chính quyề
Ngày 2/4/1945 ta chiếm huyện lỵ Phú Lương

Ngày 14/3/1945, nhân dân Võ Nhai bát đ
nổi dậy giành chính quyền. Đến
21/3/1945UB lâm thời châu Võ Nhai đượ
thành lập
Ngày 29/3/1945 khởi nghĩa thắng lợi,.31/3/1945 nhân dân ở đây
Mít tinh tuyên bố xoa bỏ chính quyền địch thành lập chính quyền
cách mangj
Kha Sơn 14/3/1945 đây là chính quyền
cấp xã sớm nhất ở Thái Nguyên

Hoàn cảnh lịch sử

Đại tướng thăm lại Chùa Đán, năm 1998

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trồng cây
Đa tại Chùa đán – TP Thái Nguyên

Chùa Thịnh Đán – TP Thái Nguyên

Ngày 20/8/1945, quân giải phóng do đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp
chỉ huy đã hành quân từ Chùa Đán tiến vào thị xã Thái Nguyên, nhanh
chóng chiếm lĩnh bao vây các vị trí của địch, giải phóng thị xã Thái Nguyên khỏi
ách áp bức của phát xít Nhật. (chiều ngày 20-8-1945, mít tinh lớn tại Sân vận
động thị xã Thái Nguyên)

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Học bài theo câu hỏi SGK/.

Hoàn thiện nốt bài tập 2

Tìm hiểu qua sách báo , mạng Intenet về Sự ra
đời tổ chức cơ sở Đảng ở Thái Nguyên và quá
trình khởi nghĩa giành chính quyền 1936-1945